ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଭକ୍ତ ଓ ସଖା ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରୁଥିଲେ କାହିଁକି?

ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ୪:୩ ଶ୍ଳୋକ :

ସ ଏବାୟଂ ମୟା ତେଽଦ୍ୟ ଯୋଗଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପୁରାତନଃ ।
ଭକ୍ତୋଽସି ମେ ସଖା ଚେତି ରହସ୍ୟଂ ହ୍ୟେତଦୁତ୍ତମମ୍ ॥

ତୁମେ ମୋର ଭକ୍ତ ଓ ସଖା ହୋଇଥିବାରୁ ସେହି ପୁରାତନ ଯୋଗ (କର୍ମଯୋଗ/ଜ୍ଞାନଯୋଗ) ମୁଁ ଆଜି ତୁମକୁ କହୁଅଛି । ଏହା ପରମ ଗୁହ୍ୟ ଅଟେ, ଯାହା ସାଧାରଣ ଲୋକ ସହଜରେ ବୁଝି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ ।

ଏଠାରେ “ପୁରାତନ ଯୋଗ” ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହି ଜ୍ଞାନ କୌଣସି ନୂତନ ମତ ବା ନବୀନ ଚିନ୍ତା ନୁହେଁ; ଏହା ଅନାଦିକାଳରୁ ଚାଲିଆସୁଥିବା ସନାତନ ତତ୍ତ୍ୱ । କାଳକ୍ରମେ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଏ, ତେଣୁ ଭଗବାନ ନିଜେ ଏହାକୁ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରନ୍ତି । ଏହା ଦେଖାଏ ଯେ ସତ୍ୟ ସଦା ଅବିଚଳ, କିନ୍ତୁ ମାନବ ସମାଜର ଅବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ତାହାକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିବାକୁ ପଡେ ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଭକ୍ତ ଓ ସଖା ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଛନ୍ତି । ଏହାର ଅର୍ଥ, ଦୈବୀ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ କେବଳ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ; ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଛି ଶ୍ରଦ୍ଧା, ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଭକ୍ତି । ଭକ୍ତି ମନକୁ ନମ୍ର କରେ, ଅହଂକାରକୁ ହ୍ରାସ କରେ ଓ ଜ୍ଞାନ ଗ୍ରହଣର ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭୂମିକା ସୃଷ୍ଟି କରେ । ସେହିପରି ସଖ୍ୟଭାବ ଜ୍ଞାନକୁ ଅଧିକ ଆତ୍ମୀୟ ଓ ସଜୀବ କରେ ।

ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ, କର୍ମଯୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ଜ୍ଞାନ ସାଧାରଣ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ନୁହେଁ । ଏହାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଚିନ୍ତନ, ସାଧନା ଓ ନିଷ୍ଠା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି ରହସ୍ୟ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ହିଁ ଜାଣିପାରେ, ଯିଏ ନିଜ ମନକୁ ପବିତ୍ର କରି ସତ୍ୟକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରେ । ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଗୁପ୍ତ ହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ଓ ସଖ୍ୟଭାବ ଦ୍ୱାରା ଲଭ୍ୟ । ଏହା ମାନବ ଜୀବନକୁ ଆଲୋକିତ କରିବାର ଏକ ଶାଶ୍ୱତ ପଥ ଦେଖାଏ । ଯିଏ ଭକ୍ତ ଓ ସଖା, ସେ ଦୈବୀ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରେ ।
ଏହି ଶ୍ଳୋକ ଅଧିକାରବାଦକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ । ସମସ୍ତେ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି; ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାଶୀଳ, ନମ୍ର ଓ ଭକ୍ତିପରାୟଣ, ସେ ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରେ । ଦାର୍ଶନିକ ଭାବେ ଏହା ଜଣାଏ ଯେ ଜ୍ଞାନ କେବଳ ବୁଦ୍ଧିଗତ ଅଭ୍ୟାସ ନୁହେଁ; ଏହା ଆତ୍ମିକ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ଫଳ । “ରହସ୍ୟ” ଶବ୍ଦ ପ୍ରତିପାଦିତ କରାଏ ଯେ, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଗଭୀର ଆନ୍ତରିକ ଅନୁଭୂତିର ବିଷୟ । ଏହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବା ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୋଚର ନୁହେଁ; ଏହା ଅନୁଭବଗୋଚର । ଦାର୍ଶନିକ ଭାବେ ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ପରମ ସତ୍ୟକୁ କେବଳ ତର୍କ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ଅନୁଭୂତି ଓ ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ପଡେ । ଏହି ଶ୍ଳୋକ ସୂଚାଏ ଯେ, ଭଗବାନ ଓ ଜୀବର ସମ୍ପର୍କ କେବଳ ଭୟ ବା ଦାସ୍ୟରେ ନୁହେଁ; ସେଥିରେ ସଖ୍ୟଭାବ ମଧ୍ୟ ରହିପାରେ । ଏହା ମାନବ ଓ ଦିବ୍ୟତାର ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମୀୟ ଏକତ୍ୱକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ ।
🌹🙏🌹

• ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବେଉରିଆ
  ୯୪୩୭୦୪୬୮୪୯