‘ସତ୍ୟ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ; କାଳକ୍ରମେ ପୁନର୍ଜୀବିତ ହୁଏ’

ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ୪:୧ ଶ୍ଳୋକ :

ଶ୍ରୀଭଗବାନୁବାଚ
ଇମଂ ବିବସ୍ୱତେ ଯୋଗଂ ପ୍ରୋକ୍ତବାନହମଵ୍ୟୟମ୍ ।
ବିବସ୍ୱାନ୍ ମନଵେ ପ୍ରାହ ମନୁରିକ୍ଷ୍ୱାକଵେଽବ୍ରବୀତ୍ ॥

ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହୁଛନ୍ତି – ମୁଁ ଏହି ଅବିନାଶୀ ଯୋଗକୁ ପ୍ରଥମେ ବିବସ୍ୱାନ୍ (ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ)ଙ୍କୁ କହିଥିଲି । ବିବସ୍ୱାନ୍ ଏହାକୁ ମନୁଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ଏବଂ ମନୁ ଏହାକୁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ।

ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କର୍ମଯୋଗର ପ୍ରାଚୀନତା ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରୁଛନ୍ତି । ସେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଯୋଗ କୌଣସି ନୂତନ ଦର୍ଶନ ନୁହେଁ; ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମୁନିମାନଙ୍କ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । “ଅବ୍ୟୟ ଯୋଗ” ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଅବିନାଶୀ, ଶାଶ୍ୱତ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମଯୋଗ । ଏହା ଦେଖାଏ ଯେ ଧର୍ମ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜ୍ଞାନ ସଦା ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରଚାର ହୋଇଥାଏ ।

ସତ୍ୟ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏହା କାଳକ୍ରମେ ପୁନର୍ଜୀବିତ ହୁଏ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ ସେ ନିଜେ ପରମ ସତ୍ୟର ମୂଳ ସ୍ରୋତ । ଧର୍ମ ଓ ଯୋଗ କୌଣସି ନୂତନ ଧାରଣା ନୁହେଁ; ଏହା ଶାଶ୍ୱତ ଏବଂ ମାନବ ସମାଜର ଆଦିକାଳ ଠାରୁ ପ୍ରଚଳିତ । ଯେତେବେଳେ ଏହି ପରମ୍ପରା କ୍ଷୀଣ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ୍ ସେହି ଜ୍ଞାନକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି । ସତ୍ୟ ସଦା ଏକ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରକାଶ ଭିନ୍ନ ଯୁଗରେ ଭିନ୍ନ ରୂପେ ହୁଏ ।

ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଅବ୍ୟୟ ଯୋଗକୁ ସେ ପ୍ରଥମେ ବିବସ୍ୱାନ୍ (ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ)ଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ । ବିଜ୍ଞାନ କହେ ଯେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଜୀବନ ଓ ଶକ୍ତିର ମୂଳ ସ୍ରୋତ ସୂର୍ଯ୍ୟ । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ “ବିବସ୍ୱାନ୍” କୁ ଜୀବନ ଓ ଶକ୍ତିର ଆଦି ସ୍ରୋତର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବୁଝାଯାଏ । ଅର୍ଥାତ୍, ଯୋଗ ହେଉଛି ସେହି ସୃଷ୍ଟିଶୀଳ ଶକ୍ତି ସହ ମନୁଷ୍ୟର ସମନ୍ୱୟ । ବିଜ୍ଞାନରେ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରାରେ ଚାଲିଥାଏ – ଗୁରୁଠାରୁ ଶିଷ୍ୟ, ପୁରୁଣା ଗବେଷଣାଠାରୁ ନୂତନ ଆବିଷ୍କାର । ବିଜ୍ଞାନ କୁହେ ପ୍ରକୃତିର ନିୟମ ଅବିଚଳ । ସେଗୁଡ଼ିକ କାଳେ କାଳେ ବଦଳେ ନାହିଁ ।

ଏହି ଶ୍ଳୋକର “ଅବ୍ୟୟ ଯୋଗ”କୁ ମାନବ ଚେତନା ଓ ନୈତିକ ନିୟମର ଶାଶ୍ୱତ ସୂତ୍ର ଭାବେ ବୁଝାଯାଏ । ଯେପରି ଭୌତିକ ନିୟମ ସୃଷ୍ଟିକୁ ସଂଚାଳନ କରେ, ସେପରି ଯୋଗ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନକୁ ସମନ୍ୱୟ କରେ । ଏହି ଶ୍ଳୋକ ଜ୍ଞାନତତ୍ତ୍ୱର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ସ୍ୱୟଂସୃଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ଏହା ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ । ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରା ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନର ସତ୍ୟତା ରକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଜ୍ଞାନ କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅନୁଭବ ନୁହେଁ; ଏହା ସାମୂହିକ ଓ ପରମ୍ପରାଗତ ବିଷୟ । ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜକୁ ସମୟର ସୀମାରୁ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରଖିଛନ୍ତି । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଏକ ମାନବ ନୁହେଁ; ସେ ଆଦିକାଳରେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ଏହା ଇଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଓ କାଳାତୀତ ଭାବେ ପ୍ରତିପାଦନ କରେ । ଦାର୍ଶନିକ ଭାବରେ ଏହା “କାଳାତୀତ ସତ୍ତା”ର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ।
🌹🙏🌹

• ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବେଉରିଆ
  ୯୪୩୭୦୪୬୮୪୯

.