ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍‌ ଗୀତା ୩:୩୨ ଶ୍ଳୋକ : ୟେ ତ୍ୱେତଦଭ୍ୟସୂୟନ୍ତୋ…

ୟେ ତ୍ୱେତଦଭ୍ୟସୂୟନ୍ତୋ ନାନୁତିଷ୍ଠନ୍ତି ମେ ମତମ୍ ।
ସର୍ବଜ୍ଞାନବିମୂଢାଂସ୍ତାନ୍ ବିଦ୍ଧି ନଷ୍ଟାନଚେତସଃ ॥

ଯେଉଁମାନେ ମୋର ଏହି ଉପଦେଶକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ସେଥିରେ ଦୋଷ ଖୋଜନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରୁ ବିମୂଢ, ଅବିବେକୀ ଏବଂ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣ ।

ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମାନବ ଜୀବନରେ ସତ୍ୟ ଓ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି ମନୋଭାବର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଉଦ୍‌ଘାଟନ କରିଛନ୍ତି । ସେ କହୁଛନ୍ତି ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନକୁ କେବଳ ଶୁଣିବା ନୁହେଁ, ତାହାକୁ ଆଚରଣରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନରେ ଅନେକ ସମୟରେ ଏମିତି ଘଟେ ଯେ ସେ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଅହଂକାର, ପୂର୍ବାଗ୍ରହ କିମ୍ବା ଇର୍ଷ୍ୟା ତାକୁ ସେହି ସତ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରେ । “ଅଭ୍ୟସୂୟନ୍ତଃ” ଶବ୍ଦଟି ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟର ସେହି ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀକୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ, ଯାହା ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରି ସେଥିରୁ ଦୋଷ ଖୋଜିବାରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ । ଯେଉଁମାନେ ଅହଂକାର, ଇର୍ଷ୍ୟା କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ ଉଚ୍ଚ ସତ୍ୟକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଜୀବନର ଉନ୍ନତିର ସୁଯୋଗକୁ ହରାଇଥାନ୍ତି ।

“ଜ୍ଞାନ ମାନବକୁ ମୁକ୍ତିର ପଥ ଦେଖାଏ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ମନୁଷ୍ୟ ତାହାକୁ ଅବହେଳା କରେ, ତେବେ ସେ ମାନସିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବରେ ଅନ୍ଧକାରରେ ରହିଯାଏ ।”

ଜ୍ଞାନ ମାନବକୁ ମୁକ୍ତିର ପଥ ଦେଖାଏ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ମନୁଷ୍ୟ ତାହାକୁ ଅବହେଳା କରେ, ତେବେ ସେ ମାନସିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବରେ ଅନ୍ଧକାରରେ ରହିଯାଏ । ଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି ବିନୟ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ନଥିଲେ ସେହି ଜ୍ଞାନ ଫଳଦାୟକ ହୁଏନାହିଁ । ଅହଂକାର ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ଭାବେ ଯେ ସେ ସବୁକିଛି ଜାଣେ; ଫଳସ୍ୱରୂପ ସେ ସତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରେ । ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜକୁ ସର୍ବଜ୍ଞ ରୂପେ ଭାବେ, ସେ ନୂତନ ସତ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏ । ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ “ସର୍ବଜ୍ଞାନ ବିମୂଢ”ଅର୍ଥାତ୍ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ବୁଝିପାରୁନଥିବା ଅବସ୍ଥା କୁହାଯାଇଥାଏ ।
ସତ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ବିନୟ ଓ ଖୋଲା ମନ ଆବଶ୍ୟକ ।

ଅହଂକାର ଓ ପୂର୍ବାଗ୍ରହ ମନୁଷ୍ୟର ବିକାଶର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଧା । ଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଓ ତାହାର ପ୍ରୟୋଗ ମନୁଷ୍ୟକୁ ମୁକ୍ତି, ଶାନ୍ତି ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦିଗକୁ ନେଇଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଅଜ୍ଞାନରେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇ ରହିଯାନ୍ତି । ଜ୍ଞାନ କେବଳ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ନୁହେଁ; ଏହା ହେଉଛି ସତ୍ୟର ଅନୁଭୂତି । ଯଦି ମନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ନଥାଏ, ତେବେ ଜ୍ଞାନ କେବଳ ବୁଦ୍ଧିରେ ସୀମିତ ରହିଯାଏ । ଏହି ଶ୍ଳୋକ କହେ ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିନା ଜ୍ଞାନ ଫଳଦାୟକ ହୁଏନାହିଁ । ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ଅଭିମାନ ଜ୍ଞାନର ଦ୍ୱାରକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଏ । ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବେ ଦେଖିଲେ, ମନୁଷ୍ୟର ମନ ଅନେକ ସମୟରେ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ଓ ଆସକ୍ତିରେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇଯାଏ। ସେ ଯାହାକୁ ନିଜ ଆରାମକୁ ବାଧା ଦେଉଥିବା ଭାବେ ଦେଖେ, ତାହାକୁ ସେ ଅସ୍ୱୀକାର କରେ । ଏହାର ଫଳ ହେଉଛି ମାନସିକ ଅଶାନ୍ତି ଓ ଆତ୍ମିକ ଅବନତି ।

ଦାର୍ଶନିକ ଭାବରେ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ଯାହା ଜୀବନରେ ପ୍ରୟୋଗ ହୁଏ । କେବଳ ଶାସ୍ତ୍ର ଜାଣିବା ନୁହେଁ, ତାହାକୁ ଆଚରଣରେ ଆଣିବା ହିଁ ମୋକ୍ଷର ପଥ । ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ ଅନ୍ଧକାରରେ ରହନ୍ତି ।

ଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି ବିନୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଆଚରଣ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ। ଅହଂକାର ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ମନୁଷ୍ୟକୁ ଅଜ୍ଞାନରେ ବନ୍ଦୀ କରେ, କିନ୍ତୁ ଖୋଲା ମନ ଓ ସତ୍ୟ ପ୍ରତି ସମର୍ପଣ ତାକୁ ଆତ୍ମିକ ମୁକ୍ତି ଦିଗକୁ ନେଇଯାଏ ।
🌹🙏🌹

• ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବେଉରିଆ
  ୯୪୩୭୦୪୬୮୪୯