ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍‌ ଗୀତା ୩:୩୧ ଶ୍ଳୋକ : ୟେ ମେ ମତମିଦଂ ନିତ୍ୟମନୁତିଷ୍ଠନ୍ତି

ୟେ ମେ ମତମିଦଂ ନିତ୍ୟମନୁତିଷ୍ଠନ୍ତି ମାନବାଃ ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାବନ୍ତୋଽନସୂୟନ୍ତୋ ମୁଚ୍ୟନ୍ତେ ତେଽପି କର୍ମଭିଃ ॥

ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଏବଂ ଦୋଷ ଖୋଜିବା ମନୋଭାବ ବିନା ମୋର ଏହି କର୍ମଯୋଗର ଉପଦେଶକୁ ନିତ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କର୍ମ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି ।
ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କର୍ମଯୋଗର ଅନୁସରଣର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇ ଦିଆଯାଇଛି । ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେଉଛି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନର ଭିତ୍ତି । ଯଦି ମନୁଷ୍ୟ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମର ପଥରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖେ, ସେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କର୍ମ କରିପାରେ । ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିନା କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଫଳଦାୟକ ହୁଏନାହିଁ । ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ସତ୍ୟ ପ୍ରତି ମନର ଗ୍ରହଣଶୀଳତା । ଶ୍ରଦ୍ଧା ମନୁଷ୍ୟକୁ ଅଜ୍ଞାନରୁ ଜ୍ଞାନକୁ ନେଇଯାଏ । ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଜ୍ଞାନକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜର ସତ୍ୟ ସ୍ଵରୂପକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି । ଏହି ଅନୁଭବ ହିଁ ମୁକ୍ତିର ମୂଳ ।
ସାଧାରଣତଃ ଆମେ ଯେଉଁସବୁ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ, ତାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ତା’ଉପରେ ବିଚାର-ଆଲୋଚନା କରୁ । ତା’ ବିରୁଦ୍ଧରେ ତର୍କ କରୁ । କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହୁଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାରେ ଦୋଷ ଖୋଜନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଖୋଲା ମନରେ ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜ୍ଞାନର ଲାଭ ପାଆନ୍ତି । ଅନେକ ସମୟରେ ମନୁଷ୍ୟ ଅହଂକାର ବଶତଃ ଉପଦେଶରେ ଦୋଷ ଖୋଜେ, ଯାହା ତାହାର ଆତ୍ମିକ ଉନ୍ନତିକୁ ବାଧା ଦେଇଥାଏ । ଯେଉଁମାନେ ଖୋଲା ମନରେ ଶିକ୍ଷାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନର ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି । ସନ୍ଦେହ ଓ ଅହଂକାର ଜ୍ଞାନର ପ୍ରାପ୍ତିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ ।

ମନୁଷ୍ୟ କର୍ମ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ, କିନ୍ତୁ କର୍ମର ଫଳରେ ଆସକ୍ତି ହେଉଛି ବନ୍ଧନର କାରଣ । ଯଦି ମନୁଷ୍ୟ ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ ଏବଂ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ କର୍ମ କରେ, ସେ କର୍ମ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ । ମନୁଷ୍ୟର ବନ୍ଧନର କାରଣ କର୍ମ ନୁହେଁ, ବରଂ କର୍ମ ପ୍ରତି ତାହାର ଆସକ୍ତି ଓ ଅଜ୍ଞାନ। କର୍ମ ପ୍ରକୃତିର ଧର୍ମ, ଏବଂ ଜୀବ ପ୍ରକୃତିର ଅଂଶ ହେବାରୁ କର୍ମ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ । କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜକୁ କର୍ମର କର୍ତ୍ତା ବୋଲି ଭାବେ ଏବଂ କର୍ମର ଫଳରେ ଆସକ୍ତି ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼େ। ଏହି ଶ୍ଳୋକ ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଯଦି ମନୁଷ୍ୟ ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ ଏବଂ ଉଚ୍ଚତର ସତ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖି କର୍ମ କରେ, ସେ କର୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ । ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ କର୍ମ କରେ ଏବଂ ନିଜକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟର ଅଂଶ ବୋଲି ଅନୁଭବ କରେ, ସେ ଅନ୍ତରରେ ସ୍ଵାଧୀନ ହୁଏ । ଏହି ସ୍ଵାଧୀନତା ହିଁ ମୋକ୍ଷ ।
ଜୀବନରେ ଏହି ଶ୍ଳୋକକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ହେଲେ – ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ କରିବା, ଅନାବଶ୍ୟକ ସନ୍ଦେହ ଓ ନିନ୍ଦାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଏବଂ ଫଳରେ ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ି କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ ।
🌹🙏🌹
ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବେଉରିଆ
୯୪୩୭୦୪୬୮୪୯