ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ୧: ୧୮ ଶ୍ଳୋକ : ଦ୍ରୁପଦୋ ଦ୍ରୌପଦେୟାଶ୍ଚ ସର୍ବଶଃ..
1 min read
ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ୧: ୧୮ ଶ୍ଳୋକ :
ଦ୍ରୁପଦୋ ଦ୍ରୌପଦେୟାଶ୍ଚ ସର୍ବଶଃ ପୃଥିବୀପତେ ।
ସୌଭଦ୍ରଶ୍ଚ ମହାବାହୁଃ ଶଂଖାନ୍ ଦଧ୍ମୁଃ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ॥
- ହେ ରାଜନ୍ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ! ଦ୍ରୁପଦ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ (ପାଞ୍ଚାଳୀପୁତ୍ର), ଏବଂ ମହାବାହୁ ଅଭିମନ୍ୟୁ – ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜର ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ ।
ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ ଦ୍ରୁପଦ (ଶ୍ୱଶୁର), ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ର (ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ି) ଓ ଅଭିମନ୍ୟୁ (ଯୁବଶକ୍ତି) -ଏଠାରେ ତିନି ପିଢ଼ିର ସମାନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହେବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ, ଧର୍ମ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ନୁହେଁ, ଏକ ପିଢ଼ିରୁ ଅନ୍ୟ ପିଢ଼ିକୁ ଦାୟିତ୍ୱର ହସ୍ତାନ୍ତର । ପାରିବାରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ଶ୍ଳୋକ ତିନି ପିଢ଼ିର ସମ୍ମିଳନକୁ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ କରେ । ଦ୍ରୁପଦ ବୃଦ୍ଧ ପିଢ଼ିର ଅନୁଭବ ଓ ନୀତିବୋଧର ପ୍ରତୀକ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ପରିବାରର ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଓ ଅଭିମନ୍ୟୁ ଯୁବ ପିଢ଼ିର ସାହସ ଓ ବଳିଦାନର ଚିହ୍ନ । ଏହି ଏକତା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ପରିବାର କେବଳ ରକ୍ତସମ୍ପର୍କର ଏକ ଗଠନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଧର୍ମ ଓ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଏକ ସାମୂହିକ ଦାୟିତ୍ୱ । ଯେଉଁ ପରିବାରରେ ପିଢ଼ିମାନେ ଏକ ସାଧାରଣ ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି, ସେହି ପରିବାର ସମାଜରେ ନୀତିଗତ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଉଭା ହୁଏ । ଦ୍ରୁପଦ – ଜ୍ଞାନ, ଅନୁଭବ ଓ ବୃଦ୍ଧ ପିଢ଼ି, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ- ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ପିଢ଼ି ଏବଂ ଅଭିମନ୍ୟୁ – ଯୁବ ଉତ୍ସାହ ଓ ବଳିଦାନର ପ୍ରତୀକ । ପରିବାର ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମ, ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଏକାଠି ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ପରିବାର ଅପରାଜେୟ ହୁଏ ।
ସେହିପରି ସମାଜରେ ଯେକୌଣସି ନ୍ୟାୟସଂଗ୍ରାମ ସଫଳ ହେବା ପାଇଁ, ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଅନୁଭବ, ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ଯୁବପିଢ଼ିର ସାହସ – ଏହି ତିନିଟି ଶକ୍ତିର ଏକତା ଆବଶ୍ୟକ । ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ଏଠାରେ ସଚେତନତା, ସଂଗଠନ ଓ ପ୍ରତିରୋଧର ସଙ୍କେତ । ଗୀତା ୧.୧୮ କେବଳ ଯୁଦ୍ଧର ବର୍ଣ୍ଣନା ନୁହେଁ; ଏହା ପିଢ଼ିଗତ ଏକତା, ପାରିବାରିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟର ଏକ ଘୋଷଣା । ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ଏକ ରାଜନୈତିକ ଘୋଷଣା, “ଅନ୍ୟାୟକୁ ଆଉ ସହିବାକୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ ।” ଏଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ, ସତ୍ତା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଧର୍ମ, ନ୍ୟାୟ ଓ ଲୋକହିତ ପାଇଁ ଏକ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ସଂଘର୍ଷ । ରାଜନୀତି ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମବିହୀନ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସଂଘର୍ଷ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ । ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ହେଉଛି ଜାଗରଣର ପ୍ରତୀକ। ସମାଜରେ ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟାୟ, ଅନୀତି ଓ ଅଧର୍ମ ବଢ଼ିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ନିରବତା ପାପ ସମାନ ହୁଏ । ଦ୍ରୁପଦ ଓ ପାଣ୍ଡବ ପକ୍ଷର ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ସମାଜକୁ ସୂଚନା ଦିଏ ଯେ, ଅନ୍ୟାୟ ବିରୋଧରେ ସଂଗଠିତ ହେବାର ସମୟ ଆସିଛି । ବୃଦ୍ଧ, ଯୁବ ଓ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ି – ସମସ୍ତଙ୍କ ଏକତା ବିନା କୌଣସି ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।
ଗୀତା ୧.୧୮ କେବଳ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବର ଘଟଣା ନୁହେଁ; ଏହା ପରିବାରରେ ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ସମାଜରେ ସଚେତନତା ଓ ରାଜନୀତିରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠାର ଏକ ଶାଶ୍ୱତ ଘୋଷଣା । ଆଜିର ଆଧୁନିକ ଜୀବନରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶ୍ଳୋକ ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ ଯେ ଧର୍ମ, ନ୍ୟାୟ ଓ ସତ୍ୟ ପାଇଁ ଏକତାବଦ୍ଧ ସ୍ୱର ଉଠାଇବା ହେଉଛି ସମସ୍ତ ପିଢ଼ିର ସାମୂହିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ।
🌹🙏🌹 - ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବେଉରିଆ
୯୪୩୭୦୪୬୮୪୯
