ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ୩:୨୬ ଶ୍ଳୋକ : ନ ବୁଦ୍ଧିଭେଦଂ…

ନ ବୁଦ୍ଧିଭେଦଂ ଜନୟେଦଅଜ୍ଞାନାଂ କର୍ମସଙ୍ଗିନାମ୍ ।
ଜୋଷୟେତ୍ ସର୍ବକର୍ମାଣି ବିଦ୍ୱାନ୍ ୟୁକ୍ତଃ ସମାଚରନ୍ ॥

ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମନରେ ବୁଦ୍ଧିରେ ଭ୍ରମ (ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ କିମ୍ବା ସନ୍ଦେହ) ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ବରଂ ସେ ନିଜେ ନିଷ୍କାମଭାବରେ କର୍ମ କରି, ତାଙ୍କୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ସଠିକ ପଥରେ ପ୍ରେରିତ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଜାଣନ୍ତି ଯେ କର୍ମ ସଂସାରର ନିୟମ, କିନ୍ତୁ ଅଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଫଳରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ କର୍ମ କରେ । ଯଦି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ହଠାତ୍ କହିଦିଅନ୍ତି ଯେ “ସବୁ କର୍ମ ମାୟା” କିମ୍ବା “କିଛି କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ”, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଅସ୍ଥିରତା ଜନ୍ମ ନେବ । ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀ ନିଜ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ । ସେମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ତରକୁ ବୁଝି, ତାଙ୍କୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଉନ୍ନତ କରାନ୍ତି ।
ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସମାଜର ମାନସିକ ସ୍ତରକୁ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରର ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଝାମଣାର ସ୍ତରରେ ନଥାନ୍ତି । କେହି ଉଚ୍ଚ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସତ୍ୟକୁ ବୁଝିପାରନ୍ତି, କେହି ତାହାକୁ ବୁଝିବାରେ ଅସମର୍ଥ । ଯଦି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ହଠାତ୍ ଅଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ଦାର୍ଶନିକ ସତ୍ୟ କହିଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇପାରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ବିମୁଖ ହୋଇପାରନ୍ତି । ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ସମବେଦନା ସହିତ ସମାଜକୁ ପଥଦର୍ଶନ କରିବା । କର୍ମଯୋଗ ଅନୁସାରେ, ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଜାଣନ୍ତି ଯେ କର୍ମ ଜୀବନର ଏକ ଅଂଶ, କିନ୍ତୁ ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ କର୍ମରୁ ବିମୁଖ କରାନ୍ତି ନାହିଁ । ବରଂ ସେ ନିଜେ ନିଷ୍ଠା ସହ କର୍ମ କରି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି । ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଧୀରେ ଧୀରେ ସଠିକ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟ ଉପଦେଶ ଠାରୁ ଅଧିକ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ । ଯଦି କେହି ନିଜେ ସତ୍ୟ ଓ ନୀତିର ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ସେଥିରେ ପ୍ରେରିତ ହୁଅନ୍ତି । ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ପ୍ରକୃତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ନିଜେ ଆଦର୍ଶ ଜୀବନ ବ୍ୟତୀତ କରି ସମାଜରେ ଉଦାହରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।

ଏହା ସମ୍ଭବ ଯେ ଆତ୍ମାନୁଭୂତି ପରେ ଜ୍ଞାନୀପୁରୁଷ ଯେତେବେଳେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉପଦେଶ ଦେବା ପ୍ରାରମ୍ଭ କରିଦିଏ । ଯାହାକୁ ବୁଝିବାର ଯୋଗ୍ୟତା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କଠାରେ ନ ଥାଏ । ସେହି ସାମାଜିକ ସ୍ତରର ଲୋକ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ – କର୍ମରେ ସନ୍ୟାସ , ସତ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତିର ସିଧା ମାର୍ଗ – କଥନକୁ ବିପରୀତ ଅର୍ଥରେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରନ୍ତି । ଏଭଳି ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଏଠାରେ ସାବଧାନ କରାଯାଇଛି, କାରଣ ଏହାଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କର କର୍ମ କରିବାର ଉତ୍ସାହ କମ୍ ହୋଇଯାଇପାରେ । ଜୀବନ ସତତ ଗତିଶୀଳ । କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ବା ପ୍ରାଣୀ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୋଇ ବସିପାରିବ ନାହିଁ । ଜୀବନର ନିରନ୍ତର କର୍ମରୂପୀ ଗତିଶୀଳ ଧାରାର ପ୍ରବାହ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି କୌଣସି ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଗୁରୁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅକସ୍ମାତ କର୍ମରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହେବା ନିମନ୍ତେ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ପ୍ରବାହରେ ସେ ସ୍ୱୟଂ ଛିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଯିବେ । ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏଭଳି ଧର୍ମୋପଦେଶକମାନେ ସମୟର ଗତିକୁ ଦେଖି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ । ଏହି ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ସାମାଜିକ, ରାଜନୈତିକ ଅଥବା ସାଂସ୍କୃତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ନେତୃବର୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଓ ବୁଦ୍ଧିଗତ ସ୍ତର ଅନୁସାରେ ସତ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ କର୍ମରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନଙ୍କୁ ହଠାତ୍ ନିରାସକ୍ତିର ଉଚ୍ଚ ଦାର୍ଶନିକ ସତ୍ୟ କହିଦେଲେ, ସେମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇପାରନ୍ତି । ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସତ୍ୟକୁ ଏମିତି ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ଯାହା ଶ୍ରୋତାଙ୍କର ଯୋଗ୍ୟତା ସହ ସମନ୍ୱିତ । ଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ଆନ୍ତରିକ ଜାଗରଣ, କିନ୍ତୁ ତାହାକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ବଳପୂର୍ବକ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇ ପାରିବନାହିଁ । ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନୀ ନିଜେ ସମତାଭାବରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ଆଦର୍ଶ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉନ୍ନତ କରାନ୍ତି ।
🌹🙏🌹
ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବେଉରିଆ
୯୪୩୭୦୪୬୮୪୯