ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେଉରିଆଙ୍କ ନୂଆ ଗପ- ‘ଶେଷ ଅପେକ୍ଷା’

ସନ୍ଧ୍ୟା ହୋଇ ଆସୁଥିଲା । ଗାଁର ଶେଷମୁଣ୍ଡରେ ଥିବା ପୁରୁଣା ଘରର ବାରଣ୍ଡାରେ ବସିଥିଲେ ବୃଦ୍ଧ ଦିବାକର ବାବୁ । ହାତରେ ଥିଲା ଗୋଟିଏ ପୁରୁଣା ଫଟୋ ଆଲବମ୍ । ପୃଷ୍ଠା ପରେ ପୃଷ୍ଠା ଓଲଟାଇ ସେ ନିଜ ଜୀବନର ଅତୀତକୁ ଦେଖୁଥିଲେ ।

ଗୋଟିଏ ଫଟୋରେ ତାଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ପୁଅ ରାଜୁ ତାଙ୍କ କାନ୍ଧ ଉପରେ ବସି ହସୁଛି ।

ଫଟୋଟିକୁ ଦେଖି ଦିବାକର ବାବୁଙ୍କ ମୁହଁରେ ହାଲୁକା ହସ ଫୁଟିଲା ।
“କେତେ ଭୟାଳୁ ଥିଲା ସିଏ ସେତେବେଳେ,” ସେ ନିଜକୁ ନିଜେ କହିଲେ । “ମୋ ହାତ ନ ଧରିଲେ ଗୋଟିଏ ପାଦ ବି ଚାଲୁନଥିଲା।”
ତାଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ଭାସି ଉଠିଲା ସେହି ଦିନଗୁଡ଼ିକ ।

ରାଜୁର ମା’ ତାକୁ ଜନ୍ମ ଦେବାର କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ସେହି ଦିନଠାରୁ ଦିବାକର ବାବୁ ବାପା ଓ ମା’ ଦୁଇଟି ଭୂମିକା ତୁଲାଇଥିଲେ ।
ରାତିରେ ପୁଅର ଜ୍ୱର ହେଲେ ସାରାରାତି ତାର ମୁଣ୍ଡ ପାଖରେ ବସି ରହୁଥିଲେ । ନିଜେ ନ ଖାଇ ତାକୁ ଖୁଆଉଥିଲେ । ସ୍କୁଲର ଫିସ୍ ଦେବା ପାଇଁ ନିଜ ବିବାହ ବେଳର ସୁନା ମୁଦିଟି ମଧ୍ୟ ବିକ୍ରି କରିଦେଇଥିଲେ ।
କିନ୍ତୁ ଏସବୁ କଥା ସେ କେବେ ପୁଅକୁ କହିନଥିଲେ ।

କାରଣ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାପାଙ୍କ ପରି ସେ ମଧ୍ୟ ଭାବୁଥିଲେ – ପୁଅର ସୁଖ ହିଁ ତାଙ୍କର ପୁରସ୍କାର ।
ବର୍ଷ ପରେ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା ।
ରାଜୁ ଇଞ୍ଜିନିୟର ହେଲା । ସହରରେ ବଡ଼ ଚାକିରି ପାଇଲା । ପରେ ବିବାହ କଲା ।

ଧୀରେ ଧୀରେ ବାପା ଓ ପୁଅ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା କଥାବାର୍ତ୍ତା କମିଗଲା । ଯେଉଁ ବାପାଙ୍କ କଥା ଏକଦିନ ଆଦେଶ ଥିଲା, ଆଜି ସେହି କଥା ଉପଦେଶ ହୋଇଗଲା । ଯେଉଁ ଅନୁଭବ ଏକଦିନ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ଥିଲା, ଆଜି ସେଗୁଡ଼ିକ ପୁରୁଣା ଚିନ୍ତାଧାରା ବୋଲି ମନେହେଉଥିଲା ।
ଆରମ୍ଭରେ ରାଜୁ ପ୍ରତିଦିନ ଫୋନ୍ କରୁଥିଲା ।
ତାପରେ ସପ୍ତାହକୁ ଥରେ ।
ପରେ ମାସକୁ ଥରେ ।

ଏବଂ ଶେଷରେ…
ଯେତେବେଳେ ସମୟ ମିଳୁଥିଲା ।
ଦିବାକର ବାବୁ କେବେ ଅଭିଯୋଗ କରୁନଥିଲେ । କେବଳ ନିରବରେ ଦେଖୁଥିଲେ, ସମୟ କିପରି ସମ୍ପର୍କର ରଙ୍ଗ ବଦଳାଇଦିଏ । ପ୍ରତି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସେ ଘର ସାମ୍ନା ରାସ୍ତାକୁ ଚାହିଁ ରହୁଥିଲେ ।

କାହିଁକି?
କାରଣ ରାଜୁ ଶେଷଥର ଆସିବା ବେଳେ କହିଥିଲା –
“ବାପା, ଆସନ୍ତା ମାସରେ ଆସିବି।”
ସେହି “ଆସନ୍ତା ମାସ” ତିନି ବର୍ଷ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।
ତଥାପି ବାପା ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଛାଡ଼ିନଥିଲେ ।
ଗୋଟିଏ ଦିନ ପଡ଼ୋଶୀ ପଚାରିଲେ –
“କାକା, ଏତେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି କାହିଁକି?”
ଦିବାକର ବାବୁ ହସି କହିଲେ –
“ବାପାମାନେ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଛାଡ଼ି ଆଉ କ’ଣ କରିପାରିବେ?”
ସମୟ ତାଙ୍କୁ ଆହୁରି ଦୁର୍ବଳ କରିଦେଲା ।
ଏବେ ସେ ଭଲ ଭାବରେ ଚାଲି ପାରୁନଥିଲେ । ହାତ ଥରୁଥିଲା । ଆଖିକୁ ଭଲ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା ।
ଗୋଟିଏ ରାତିରେ ସେ ଖଟରୁ ତଳେ ପଡ଼ିଗଲେ ।
ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କରି ମଧ୍ୟ ଉଠିପାରିଲେ ନାହିଁ ।
ଅନ୍ଧାର ଘର ଭିତରେ ପଡ଼ି ରହି ସେ ଥରେ ମାତ୍ର କହିଲେ –
“ରାଜୁ…”
ସେହି ଡାକ କେହି ଶୁଣିଲା ନାହିଁ ।
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମନେ ପଡ଼ିଗଲା, ଛୋଟବେଳେ ରାଜୁ ଖଟରୁ ପଡ଼ିଗଲେ ସେ କିପରି ଦୌଡ଼ି ଯାଉଥିଲେ ।
ରାଜୁ ଯେତେବେଳେ ଚାଲିବା ଶିଖୁଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଦିବାକରଙ୍କ ତର୍ଜନୀ ଆଙ୍ଗୁଠିଟି ଥିଲା ତାର ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ । ସେହି ଆଙ୍ଗୁଠି ଧରି ସେ ପ୍ରଥମ ପାଦ ପକାଇଥିଲା । ଝୁଣ୍ଟି ପଡ଼ିଲେ ସେ ତାକୁ ଉଠାଇ ନେଉଥିଲେ, ଲୁହ ପୋଛିଦେଉଥିଲେ ।
ସେହି ରାତିରେ ଦିବାକର ବାବୁ ବହୁତ କାନ୍ଦିଥିଲେ ।
ଶରୀରର କଷ୍ଟ ପାଇଁ ନୁହେଁ ।
ନିଜ ନିଃସଙ୍ଗତା ପାଇଁ ।
କିଛି ଦିନ ପରେ ଡାକ୍ତର କହିଲେ –
“ସମୟ ବହୁତ କମ୍।”
ସେହି ରାତିରେ ଦିବାକର ବାବୁ ତକିଆ ତଳୁ ଗୋଟିଏ ଚିଠି ବାହାର କଲେ ।

“ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ଜୁନ୍ ମାସ ତୃତୀୟ ରବିବାରରେ ତଥା ଏହି ବର୍ଷ ୨୧.୬.୨୦୨୬ରେ ପାଳିତ ହେଉଥିବା “ଵିଶ୍ଵ ପିତୃ ଦିବସ” ପାଇଁ “

ବହୁଦିନ ଆଗରୁ ଲେଖି ରଖିଥିଲେ ।
ଚିଠିରେ ଲେଖାଥିଲା –
“ରାଜୁ, ତୁ ଯଦି ଏହି ଚିଠି ପଢ଼ୁଛୁ, ତାହେଲେ ମୁଁ ଆଉ ନାହିଁ ।
ତୋ ପାଇଁ ମୋର କୌଣସି ଅଭିଯୋଗ ନାହିଁ । ତୁ ଛୋଟ ଥିଲାବେଳେ ତୋ ହାତ ଧରି ଚାଲିବା ଶିଖାଇଥିଲି । ତୁ ବଡ଼ ହେଲା ପରେ ତୋ ହାତ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲି, ଯେମିତି ତୁ ନିଜେ ଚାଲିପାରିବୁ ।
କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦୁଃଖ ଅଛି । ଜୀବନର ଶେଷ ବେଳେ ଥରେ ତୋ ମୁଣ୍ଡରେ ହାତ ରଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା । ଭଲରେ ରହିବୁ ବାପା ।”
ଦୁଇ ଦିନ ପରେ ଦିବାକର ବାବୁ ଚାଲିଗଲେ ।
ଖବର ପାଇ ରାଜୁ ଆସିଲା ।
ଘରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ଦେଖିଲା – ବାପା ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଶୋଇଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ତାର ମନେ ହେଲା –
ବାପା ନାମକ ଏହି ମଣିଷଟି ସତରେ କଣ ଚାଲିଗଲେ ?
ସେ ଆଉ କେବେ “ବାପା” ବୋଲି ଡାକିପାରିବ ନାହିଁ ।
ଆଉ କେବେ ତାର ମୁଣ୍ଡରେ ସେ ହାତ ରଖିବେ ନାହିଁ ।
ସେ ଆଉ କେବେ ଅପେକ୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ ।
ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜଣେ ଆତ୍ମୀୟ ତାକୁ ବାପାଙ୍କ ଚିଠି ଦେଲେ ।
ଚିଠିଟି ପଢ଼ି ରାଜୁର ଆଖି ଧୂସର ହୋଇଗଲା ।
ସେ ନିଜକୁ ନୀରବରେ କହିଲା –
“ବାପା ! ଆଉ ଥରେ ରାଜୁ ବୋଲି ଡାକନ୍ତୁ ମୋତେ!”
ଶ୍ମଶାନରେ ଚିତା ସଜାଗଲା ।
ରାଜୁ କମ୍ପିତ ହାତରେ ମୁଖାଗ୍ନି ଦେଲା । ଅଗ୍ନିଶିଖା ଧୀରେ ଧୀରେ ଆକାଶ ଆଡ଼କୁ ଉଠିଲା ।
ପୁରୋହିତ କହିଲେ, “କପାଳକ୍ରିୟା କର।”
ରାଜୁ ବାଉଁଶ ଖଣ୍ଡଟି ହାତରେ ନେଲା । ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାର ମନରେ ଭାସିଉଠିଲା ଶୈଶବର ଅସଂଖ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ – ବାପାଙ୍କ ଆଙ୍ଗୁଠି ଧରି ଚାଲିବା, ବାପାଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ବସି ମେଳା ଦେଖିବା, ରାତିରେ ବାପାଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ମୁଣ୍ଡ ରଖି ଶୋଇଯିବା ।
ତାର ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରିପଡ଼ିଲା ।
ସେ ବୁଝିପାରିଲା, କପାଳକ୍ରିୟା କେବଳ ଗୋଟିଏ ଧାର୍ମିକ ରୀତି ନୁହେଁ । ଏହା ଜୀବନର ଏକ କଠୋର ସତ୍ୟର ପ୍ରତୀକ । ଶରୀର ସହିତ ଥିବା ସମ୍ପର୍କର ଅବସାନ । ସେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି କପାଳକ୍ରିୟା କଲା । ସେହି ଶବ୍ଦ ସହିତ ଯେପରି ତାର ହୃଦୟ ମଧ୍ୟ ଫାଟିଗଲା ।
ସେ ବୁଝିଲା –
ଯେଉଁ ବାପା ତାକୁ ଜୀବନ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଜୀବନର ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କେବଳ ଅଳ୍ପ ସମୟ ଚାହୁଁଥିଲେ ।
ଟଙ୍କା ନୁହେଁ ।
ଉପହାର ନୁହେଁ ।
କେବଳ ପୁଅର ଉପସ୍ଥିତି ।
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ସମୟ ସେ ଦେଇପାରିଲା ନାହିଁ, ସେହି ସମୟ ପାଇଁ ଏବେ ତା ପାଖରେ ସାରା ଜୀବନ ଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ବାପା ଆଉ ନଥିଲେ ।
ସେଦିନ ରାଜୁ ଅନୁଭବ କଲା –
ପୃଥିବୀରେ ମାତାପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଲୋକେ କାନ୍ଦନ୍ତି ସେମାନେ ଚାଲିଗଲେ ବୋଲି ନୁହେଁ; ବରଂ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ୍ ଥିଲା, ତାହା କରିନଥିବାର ଅପରାଧବୋଧ ପାଇଁ ।
ଏବଂ କେତେକ ଲୁହ ଏମିତି ଥାଏ, ଯାହା ଆଖିରୁ ନୁହେଁ, ସାରା ଜୀବନର ଅନୁତାପରୁ ଝରିଥାଏ ।
ଆଉ ବାପା ଦିବାକର ବାବୁଙ୍କ ପାଇଁ ଥିଲା –
ଦୁନିଆର ସବୁଠୁ ଦୁଃଖଦ ଶବ୍ଦ ‘ବିଦାୟ’ ନୁହେଁ – ସବୁଠାରୁ ଦୁଃଖଦ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ‘ଅପେକ୍ଷା’ – ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବାପା ଶେଷ ନିଶ୍ଵାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଅର ବାଟ ଚାହିଁ ରହନ୍ତି, ଆଉ ପୁଅ ସମୟ ପାଏ କେବଳ ତାଙ୍କ ଚିତା ପାଖରେ ଠିଆ ହେବାକୁ ।
🌹🙏🌹
ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବେଉରିଆ
୯୪୩୭୦୪୬୮୪୯